پیزا برنامه بین المللی ارزشیابی تحصیلی دانش آموزان

سازمان همکاری اقتصادی و توسعه(پیزا) با همکاری گروهی از نمایندگان دولتها و در چارچوب توافقات بین المللی در سال 1997 برنامه ی مطالعاتی بین المللی پیزا را با هدف پاسخ به این سوال که نظام آموزش و پرورش چگونه دانش آموزان را برای زندگی واقعی آماده می کند و نیز نحوه ی نظارت بر خروجی آموزش و پرورش از منظر ارزشیابی تحصیلی پایه ی عمومی دانش آموزان ، معرفی کرد.

سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه ( او ای سی دی)  برنامه ی پیزا را در اواسط دهه ی 90 آغاز کرد. مرکز اداری پیزا در سال 1997 فعال شد و در سال 2000 اولین آزمون برگزار گردید. این آزمون هر سه سال یک بار برگزار می شود . هدف پیزا ارزشیابی نظام های آموزشی در سطح جهانی و سنجش دانش و مهارت دانش آموزان 15 ساله است و تا کنون 70 کشور در این برنامه ی ارزشیابی شرکت کردند.

برنامه ی مطالعات بین المللی پیزا از سال 2000 هر سه سال یک بار به این ترتیب اجرا می شود که گروهی از دانش آموزان برای سنجش یک موضوع علمی در زمینه ی خواندن، ریاضیات ، و علوم به صورت تصادفی انتخاب می شوند و درباره ی آن موضوع خاص به سوالات گزینه ای پاسخ می دهند . همچنین دانش آموزان و مدیران مدارس، پرسشنامه ی پیشینه ی خانوادگی و اجرایی مدارس را نیز تکمیل می کنند . در برخی کشورها پرسشنامه ی والدین نیز توزیع می شود . پیزا یک ارزشیابی منحصر به فرد است و آزمون ها نه تنها مستقیماً به برنامه ی درسی مرتبط است بلکه پرسشنامه ی پیشینه ها نیز به تفسیر نتایج کمک می کند .

این آزمونها به گونه ای طراحی شده اند که بتوانند در پایان آموزش اجباری ، سطح دانش آموزان را در موقیت واقعی و مشارکت کامل آنها در درون جامعه بسنجند . موضوع ارزشیابی سال 2000 خواندن،2003 ریاضیات، 2006 علوم و 2009 خواندن در نظر گرفته شده است .

سال 2012، سال جمع آوری داده ها درباره ی ریاضیات است .و ارزیابی به صورت انتخاب پرسشنامه ی رایانه ای انجام می گیرد و هم زمان 30 کشور هم ارزیابی خواندن خواهندداشت . در 19 کشور نیز سنجش سواد آماری انجام می شود . برنامه ی سال 2015 نیز در حال برنامه ریزی است.

پیزا دامنه ی جهانی دارد . بیش از 70 کشور و نظام اقتصادی در این آزمون شرکت می کنند و طی آ ن پیشرفت تحصیلی اهداف کلیدی یادگیری سنجیده می شود. این تنها آزمون بین المللی برای 15 ساله ها است که دانش و مهارت آنها را تقریباً در پایان آموزش اجباری مدرسه ای می سنجد و انحصار آن در سه زمینه است :

- سیاست آموزشی: در این پرسشنامه مسایل مرتبط با دولت ، مدیران، معلمان و والدین در نظر گرفته شده و از آنان درخواست می شود تا به سوالات پرسشنامه پاسخ دهند، از جمله: این که آیا نظام آموزشی، جوانان را برای چالش های زندگی بزرگسالی آماده می کند؟ آیا روش تدریس و اداره ی مدرسه موثر است؟ آیا مدرسه در بهبود زندگی آینده ی دانش آموزان مهاجر یا با پیشینه ی نامناسب اقتصادی مشارکت دارد؟

- سواد: فقط موضوعات برنامه ی درسی خاص سنجیده نمی شود . پیزا به دنبال توانایی به کارگیری دانش و مهارت موضوعات کلیدی در تحلیل، استنتاج، ارتباط موثر و حل مسیله است .

- یادگیری مادام العمر: دانش آاموزان نمی توانند هر چیز را که نیاز دارند در مدرسه بیاموزند، و فراگیران مادام العمر علاوه بر دانش و مهارت به آگاهی از چرایی و چگونگی یادگیری نیز نیازمندند. لذا پیزا، علاوه بر سنجش عملکرد دانش آموزان در زمینه ی سواد علمی، ریاضت و خواندن، در باره ی انگیزه و باورهای مربوط به خودشان و استراتژی های یادگیری آنان هم پرسش خواهد کرد.

آزمون پیزا به گونه ای طراحی شده است که در پایان آموزش اجباری سنجیده شود دانش آموزان تا چه حد می توانند دانش خود را در خلای زندگی واقعی به کار بندند و برای مشارکت فعال در جامعه تا چه حد می توانند آماده شوند.

نتایج ارزشیابی پیزا ابزار قدرتمندی برای تصمیم گیری دولتهاست و برای باز تعریف اهداف آموزشی و روش های آموزشی خلاقانه و نو آوری های آموزشی و بازتاب نظرات کارشناسی درباره ی مهارتهای مرتبط با زندگی بزرگ سالی بسیار سودمند خواهد بود .

                                                                                                                                                                                     منبع: مجله رشد آموزش فنی و حرفه ای.دوره هشتم.شماره 3.بهار 1392